Misverstanden

Windenergie is niet vervuilend, het verlaagt de belasting van het netwerk, vermindert het gebruik van fossiele brandstoffen en remt de bouw van waterkrachtcentrales en kerncentrales. De windsystemen die op de markt worden aangeboden, vereisen minimale zorg van de eigenaar. Windturbines zijn uitgerust met eenvoudige controlesystemen die een veilige en betrouwbare werking garanderen.

Het ecologische voordeel van kleine windenergie is onomstotelijk! Geen CO2-uitstoot, volledig hernieuwbare energie, geen overlast voor het milieu, geen impact op fauna en flora, kleine windenergie wint alle prijzen voor goed gedrag!

Misvatting: Windturbines zijn lawaaierig

Aan de voet van een windturbine is het geluidsniveau vergelijkbaar met dat in een auto. Het is een geluidsniveau dat een gesprek niet belemmert.

In feite is aan de voet van een moderne windturbine het geluid van de wind vaak storender dan het geluid van de windturbine zelf. Windturbines werken namelijk wanneer er wind is. Op die momenten laat de wind de bladeren van de bomen ritselen, de elektriciteits- en telefoonlijnen fluiten en de elementen van de omgeving bewegen. Al deze geluiden hebben de neiging het geluid van de windturbines te overstemmen.

Over het algemeen neemt het geluid af naarmate de afstand toeneemt. Het is in de eerste honderden meters dat het geluid het meest afneemt. De werking van een windpark veroorzaakt geluidsniveaus van ongeveer 45 dB(A) op 300 of 400 m, wat minder is dan het omgevingsniveau in een gewoon kantoor. De maximale toelaatbare geluidsuitstraling (de "geluidshinder" voor omwonenden) is zeer streng (wetgeving verder aangescherpt door het besluit van 31 augustus 2006 betreffende burengeluiden): deze is 3 dB 's nachts en 5 dB overdag. Het geluidsvermogen van een windturbine is op zichzelf 100 dB (A). Dit is een begrip dat door akoestici wordt gebruikt. Het is het geluidsvermogen van een puntgeluidsbron die, geplaatst op de plaats van de gondel van een windturbine, dezelfde geluidsniveaus zou veroorzaken aan de voet of ver van de windturbines. Maar het werkelijke niveau binnenin de gondel is aanzienlijk lager.

In de loop der jaren hebben fabrikanten ook op andere punten inspanningen geleverd om windturbines discreter te maken: stille precisietandwielen, aandrijfassen op dempende lagers, beklede gondels, enz...

Een andere bijzonderheid van windturbines is bijzonder interessant: men kan hun werking programmeren om hun geluidsuitstoot te verminderen. Het is eenvoudig om de windturbines zo te programmeren dat ze langzaam draaien of zelfs worden gestopt onder bepaalde windomstandigheden (kracht, richting ten opzichte van omwonenden), op bepaalde momenten van de dag (bijvoorbeeld 's avonds), op bepaalde momenten van de week (weekend) of van het jaar (zomer). Een dergelijke programmering is niet mogelijk voor lawaaierige apparatuur of infrastructuren (wegen, luchthavens, industrieën, enz.). De programmering kan kleine productieverliezen veroorzaken, zonder de economische rentabiliteit van het windpark in gevaar te brengen.

Bovendien moet men weten dat het geluid dat door een grote windturbine wordt uitgezonden, ongeveer van dezelfde orde van grootte is als dat van een middelgrote windturbine. Inderdaad, hoe groter de windturbines, hoe langzamer ze draaien.

Misvatting: Windturbines ontsieren het landschap

Tegenwoordig wordt elektriciteit vaak geassocieerd met schone energie, maar de vervuiling en impacten die gepaard gaan met de elektriciteitsproductie worden vergeten omdat ze ver weg zijn. Met windturbines brengen we de productielocatie dichter bij de consumptielocatie, en daarmee ook de impacten. Maar de milieueffecten van windturbines zijn niet te vergelijken met de effecten van andere traditionele manieren van elektriciteitsproductie: stookolie, gas, kolen en kernenergie.

We accepteren in onze landschappen de aanwezigheid van zendmasten voor telefonie (5.000 tot 10.000), hoogspanningslijnen en hun pylonen (meer dan 100.000 km), watertorens (enkele duizenden), snelwegen (enkele duizenden kilometers), graansilo's die vaak meer dan 80 m hoog zijn... Als windturbines in deze lijn van door de homo sapiens gecreëerde voorzieningen passen, blijven ze vooral instrumenten voor duurzame ontwikkeling.

Windturbines hebben niet noodzakelijk een negatieve impact op het erfgoed: windturbines kunnen een landschap juist benadrukken. Alles draait om zorgvuldige planning. Tegenwoordig worden landschapsarchitecten ingeschakeld voor de integratie van windparken in het landschap.

Sommige windmolens zijn geclassificeerd als Historische Monumenten. Technologische werken (bruggen, viaducten, stations, ...) zijn ook geclassificeerd als Historische Monumenten. Waarom op een dag niet de windturbines?

Misvatting: Windturbines zijn lelijk

De vormen van windturbines zijn eenvoudig, aerodynamisch en gestroomlijnd. Deze kenmerken zijn allemaal voordelen om gewaardeerd te worden.
Windturbines zijn wit van kleur (vooral om luchtvaartredenen van zichtbaarheid). Deze kleur staat eerder voor eenvoud en zuiverheid.

Misvatting: Windturbines jagen toeristen weg

De verschillende onderzoeken die zowel in Frankrijk als wereldwijd zijn uitgevoerd, hebben aangetoond dat toeristen niet weglopen en niet van plan zijn weg te lopen van toeristische locaties in de buurt van windparken.

Waarom deze bewering doen voor windturbines? Als dat waar zou zijn, zou elke ontwikkeling, wat het ook is, toeristen wegjagen, van de elektriciteitslijn tot de reclameborden.

Integendeel, windparken trekken toeristen aan die niet langer dom willen zonnebaden. Windparken zijn ook een educatieve uitstap voor scholieren, middelbare scholieren en studenten.

Windparken passen binnen het kader van wetenschappelijk toerisme, industrieel toerisme, ecotoerisme en groen toerisme, allemaal nieuwe en originele vormen van ontdekking. Windparken kunnen een middel zijn om bezoekers iets langer op hun vakantiebestemming te houden, vooral die uit Noord-Europa, die meer bewust zijn van de problematiek van hernieuwbare energie. Met dit doel worden vaak thematische activiteiten rond windparken georganiseerd.

In Denemarken «houdt de Danish Wind Association ervan om het verband te leggen tussen de plaatsing van windparken en toerisme: in feite is het toerisme in Denemarken sinds 1980 met ongeveer 50% toegenomen. Windparken worden zowel het landschap van ecologisch als industrieel toerisme. Hotels, vakantiehuizen en campings gebruiken dit beeld voor de promotie van groen toerisme. Veel bedrijven bieden boottochten aan om windparken op volle zee te bezoeken (…) In Blavandshuk is er een duidelijke toename van het aantal bezoekers sinds de installatie van een park met 80 windturbines. In feite worden ze overal gereproduceerd: op reclamefolders, ansichtkaarten, enz….» (bron: Réseau de veille en tourisme du Québec -www.veilletourisme.ca).

Toeristen, met name die uit Noord-Europa, zijn ook bezorgd over hun leefomgeving, met name door de classificatie van de «blauwe vlaggen» die hen in staat stelt de kwaliteit van de locaties te waarderen. Op dezelfde manier zijn deze bezoekers bezorgd over de manier waarop afval wordt ingezameld en gerecycled en hoe hun elektriciteit wordt geproduceerd.

Misvatting: Windturbines zijn echte vogelhakkers

Zeer veel studies zijn wereldwijd uitgevoerd rond windparken om hun impact op vogels te analyseren. Alle monitoring toont aan dat de vogelsterfte laag tot zeer laag is. Deze monitoring toont ook aan dat hoe meer voorzorgsmaatregelen worden genomen bij de keuze van locaties en de indeling van de windturbines, hoe lager deze sterfte is. De LPO is overigens bijzonder alert op de ontwikkeling van windenergie in Frankrijk om ervoor te zorgen dat dit gebeurt met respect voor de biodiversiteit.
In alle gevallen is de sterfte door windturbines niet te vergelijken met die door wegverkeer, hoogspanningslijnen, glazen gevels, jacht, pesticiden en insecticiden, olierampen of het verdwijnen van gunstige habitats voor vogels. Bijvoorbeeld, een hoogspanningslijn doodt enkele tientallen vogels per kilometer per jaar (100.000 km in Frankrijk). De jacht is op zichzelf verantwoordelijk voor de sterfte van enkele miljoenen vogels per jaar.
Vogels, waarvan het zicht het meest ontwikkelde zintuig is, zien de windturbines en vermijden ze.
Deze koerswijziging bij het naderen van windturbines wordt regelmatig waargenomen door ornithologen.

Misvatting: Het plaatsen van windturbines zal nooit de bouw van kerncentrales stoppen

In Europa zijn in een dozijn jaar ongeveer 45.000 megawatt aan windenergie geïnstalleerd. Dit vermogen vertegenwoordigt het equivalent van iets minder dan twintig kernreactoren. Deze kernreactoren hoefden niet te worden gebouwd.
In deze jaren zijn slechts een of twee kernreactoren in gebruik genomen in Europa. Van alle geïnstalleerde elektriciteitsproductiebronnen in Europa in de afgelopen twaalf jaar, die het sterke vertragen van de nucleaire sector hebben gecompenseerd, is de windenergiesector het meest ontwikkeld.
De nucleaire industrieën vergissen zich niet: zij zijn belangrijke spelers in de windenergie. Zo behoort de windturbinemaker Jeumont tot de Franse nucleaire groep Areva.
Het plaatsen van windturbines is sneller en flexibeler dan het plaatsen van kerncentrales. Het duurt ongeveer twee keer minder lang (5 jaar voor een windpark tegen 10 jaar voor een kerncentrale) tussen de eerste studies en de ingebruikname.

De geïnstalleerde windenergie-MW kost de helft van de nucleaire MW. Als we verwijzen naar het Duitse programma van de afgelopen 6 jaar, werd de uitrusting geïnstalleerd met een snelheid van 9 tot 10 MW per werkdag. De installatie van windturbines is een routinematige operatie geworden die enkele dagen duurt en de ingebruikname volgt zonder vertraging op het einde van de werkzaamheden. Op financieel vlak is de immobilisatie van kapitaal dus zeer kort.
Daarentegen duurt de bouw van bijvoorbeeld een EPR 6 tot 7 jaar met een testfase van enkele maanden, om uiteindelijk een installatie te hebben die nauwelijks meer produceert per jaar, voor dezelfde investering van 3 miljard euro, dan een windpark van 3 GW, dat in ongeveer 1 jaar volgens het Duitse tempo zou zijn gebouwd en dus al het equivalent van 5 tot 6 jaar van de elektriciteitsproductie van de EPR zou hebben geproduceerd op het moment van ingebruikname.
In een context van liberalisering van de elektriciteitsmarkt maken de financiële structuur (investering in miljarden €) en de risicobeheersing (de staat hoeft geen partij meer te zijn) de installatie van kerncentrales complexer.

De uraniumreserves dreigen binnen een eeuw uitgeput te raken, dus zullen kerncentrales moeten worden vervangen door andere systemen voor elektriciteitsproductie.
De door een windenergiesysteem geïmmobiliseerde oppervlakken zijn van dezelfde orde van grootte bij gelijke geproduceerde energie als hun nucleaire equivalenten. Een kerncentrale van EDF heeft een productieverhouding van ongeveer 100 GW per hectare (meer aan de kust, maar dan moet het worden vergeleken met offshore windenergie), maar het gaat om een horizontaal oppervlak, terwijl windenergie nauwelijks meer dan 10% van de grond immobiliseert van het oppervlak dat door zijn rotor wordt bestreken, of zelfs minder in landbouwgebieden, wat het een vergelijkbare energiedichtheid van grondgebruik geeft.

Misvatting: Ja tegen windturbines, maar op zee (of offshore)

Hernieuwbare energiebronnen zijn vooral complementair. Waarom ze tegen elkaar uitspelen? Net zoals we zowel de energie van de zon, als die van water, biomassa of aardwarmte (geothermie) moeten gebruiken, moeten we zowel de windenergie op land als op zee benutten.
Er is ook complementariteit in de grootte van windparken: op land kunnen parken moeilijk meer dan twintig windturbines bevatten, terwijl op zee parken met honderd of meer windturbines mogelijk zijn. Op zee kunnen we spreken van echte windenergiecentrales.
Offshore windenergie is een jonge sector. Er is weinig ervaring en voorlopig is offshore elektriciteit duurder, omdat de installatie en het onderhoud aanzienlijk duurder zijn dan op land. Het is dus ook te vroeg om volledig in te zetten op windturbines op zee.
Maar niets zegt dat over een aantal jaren de situatie zo verandert dat onshore windturbines worden ontmanteld, als offshore windturbines onvergelijkbaar productief zouden worden. Het is vermeldenswaard dat als dat het geval zou zijn, het demonteren van onshore windturbines eenvoudig zou zijn; er zou geen vervuiling achterblijven op het voormalige windpark, en er zou geen gevaar zijn om de locatie te bezoeken.